Οπως αναλύθηκε στη σχετική συζήτηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων και σε όλες τις τοποθετήσεις των ιστορικών που ακολούθησαν, η φωτογραφία ήταν το κατεξοχήν μέσο που εκμεταλλεύτηκε το ναζιστικό κόμμα κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και στα δίκτυα των βετεράνων μετά τον πόλεμο. Μάλιστα, υπήρχαν και οι σχετικές οδηγίες για τις φωτογραφίες που έστελναν οι στρατιώτες.

«Από τις χώρες που θεωρούσαν ότι είναι πιο κοντά στην “άρια φυλή”, όπως η Ολλανδία και η Νορβηγία, υπάρχουν αρκετές που προβάλλουν τις καλές σχέσεις μεταξύ των στρατιωτών και των κατακτημένων. Από τις χώρες των “υπανθρώπων” (σλαβικές χώρες) σχεδόν καμία. Από την Ελλάδα ελάχιστες, καθώς η “έκπτωση” των σύγχρονων Ελλήνων, λόγω σλαβικών επιμιξιών, ήταν μια διαδεδομένη αντίληψη» (από το ρεπορτάζ της Ξένιας Στούκα).

Ογδόντα δύο χρόνια μετά, δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε πόσο επιφυλακτικοί και ανασφαλείς νιώσαμε αρχικά ως προς τη γνησιότητα του υλικού. Και αυτό διότι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, που ακόμα και μαθητής Γυμνασίου μπορεί να κατασκευάσει φωτογραφίες, έπρεπε να είμαστε 100% σίγουροι πως η συλλογή Χόιερ δεν αποτελούσε προϊόν επεξεργασίας. Η προπαγάνδα που ήρθε από το παρελθόν ενεργοποίησε αντανακλαστικά και φόβους που έχουμε σήμερα απέναντι στις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ομως, αυτή ακριβώς η σύνδεση μας θυμίζει ταυτόχρονα πως το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία αλλά η χρήση της.

Οπως η ανθρωπότητα δεν δαιμονοποίησε τον κινηματογράφο και τη φωτογραφία επειδή ο ναζιστικός προπαγανδιστικός μηχανισμός εκμεταλλεύτηκε τις δυνατότητές τους, έτσι και τώρα δεν πρέπει να δαιμονοποιήσουμε τη χρήση της Τ.Ν. αλλά εκείνους που τη χρησιμοποιούν για δόλιους σκοπούς. Θα πείτε, βέβαια, πως όσο περισσότερο εξελίσσεται η υψηλή τεχνολογία τόσο πιο δύσκολο είναι για τον μέσο άνθρωπο να ανιχνεύσει την αλήθεια από το ψέμα, το αυθεντικό από το κατασκεύασμα. Τα καλά νέα είναι ότι όσο γρήγορα αναπτύσσονται οι μηχανισμοί κατασκευής μιας ψευδούς είδησης, εξίσου γρήγορα αναπτύσσονται και οι μηχανισμοί επαλήθευσης. Ομως πρέπει και εμείς να είμαστε σε διαρκή εγρήγορση και αναζήτηση της αλήθειας. Το οφείλουμε σε αυτούς που αντιστάθηκαν στο τέρας του ναζισμού και στις γενιές που έρχονται.