Fake news στο Souvlaki Bar

30/11/17 • 10:21 | UPD 30/11/17 • 10:21

Η συνάντηση της δημοσιογράφου της «Washington Post» με την πηγή που θα της αποκάλυπτε ένα μεγάλο σκάνδαλο έγινε σε ένα ελληνικό εστιατόριο της Νέας Υόρκης, το Souvlaki Bar. Τυχαία ασφαλώς η επιλογή και η μοναδική πινελιά ελληνικού αρώματος, αν εξαιρέσουμε βεβαίως ότι τα fake news βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κυβερνητικής προπαγάνδας τόσο στην Αμερική όσο και στην Ελλάδα. Επιστρέφουμε στην ιστορία μας, λοιπόν.

Γράφει η Δέσποινα Κονταράκη*

Η «πηγή» ήταν μια γυναίκα που προσέγγισε με δική της πρωτοβουλία την εφημερίδα για να καταγγείλει πως στα 15 της έμεινε έγκυος από τον τέως δικαστή και υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών για τη Γερουσία Ρόι Μουρ. Η καταγγέλλουσα πίεζε μάλιστα τη ρεπόρτερ να δημοσιεύει την είδηση, ενώ τη ρωτούσε συνέχεια ποιος θα ήταν ο αντίκτυπος της αποκάλυψης στην προεκλογική καμπάνια του Μουρ. Ενα «καυτό» θέμα που εξασφάλιζε υψηλές πωλήσεις. Ομως οι δημοσιογράφοι αποφάσισαν να αφήσουν την αλήθεια να χαλάσει έναν καλό τίτλο.

Οι αντιφάσεις και η επιμονή της καταγγέλλουσας κινητοποίησαν τα αντανακλαστικά της συντακτικής ομάδας της «Washington Post», η οποία επιστράτευσε περισσότερους από πέντε ρεπόρτερ για να διασταυρώσουν την είδηση και να αποκαλύψουν την πραγματική ταυτότητα της πηγής. Τα κατάφεραν, καθώς βρήκαν ότι η γυναίκα εργαζόταν για λογαριασμό της οργάνωσης Project Veritas (Επιχείρηση Αλήθεια), η οποία χρησιμοποιώντας ανοίκειες πρακτικές, όπως ψεύτικες ταυτότητες, κατασκευασμένες ιστορίες, παράνομες ηχογραφήσεις κ.ά., προσπαθεί να παγιδεύσει δημοσιογράφους παραδοσιακών Μέσων Ενημέρωσης. Στόχος της συντηρητικής οργάνωσης είναι να αποδείξει πως τα ΜΜΕ δημοσιεύουν ψεύτικες ειδήσεις. Μόνο που τα fake news (ψεύτικες ειδήσεις) έχουν τελικά μόνο έναν τρόπο ακύρωσης: τη δημοσιογραφική δουλειά (fact checking).

Αν όμως η διασταύρωση της είδησης είναι παλιό χούι της δημοσιογραφίας, η εμμονή πολλών κυβερνήσεων ανά τον κόσμο, ανάμεσά τους και η δική μας, να αποδομήσουν την εγκυρότητα των δημοσιογράφων είναι καινούργιο φρούτο. Η στοχοποίηση παραδοσιακών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, που περιγράφονται ως «συστημικά» από τους επίδοξους τιμωρούς τους, είναι η καραμέλα των «αντισυστημικών» τύπου Τραμπ.

Από την άλλη, βέβαια, δεν κρύβουμε κάτω απ’ το χαλί πως υπήρξαν, υπάρχουν και πάντα θα υπάρχουν δημοσιογράφοι και δημοσιογραφικοί οργανισμοί που ούτε διασταύρωση είδησης κάνουν ούτε έχουν κάποιον ηθικό ενδοιασμό να σερβίρουν ψεύτικες ειδήσεις. Οπως υπάρχουν βέβαια και πολιτικοί αντίστοιχης ποιότητας και ηθικής. Και οι μεν και οι δε είναι οι στρατηγοί της προπαγάνδας πως «όλοι ίδιοι είναι». Επειδή κρίνουν εξ ιδίων τα αλλότρια.

Η Δέσποινα Κονταράκη είναι αρχισυντάκτρια του Ελεύθερου Τύπου
Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου