Το όριο των 4 δισ. ευρώ ξεπέρασαν οι δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης στην Ελλάδα το 2025, με τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν περισσότερες από τις μισές και να ενισχύουν τη δραστηριότητά τους κατά 219,4 εκατ. ευρώ, την ώρα όμως που η ερευνητική απασχόληση στον επιχειρηματικό τομέα υποχωρεί.
Αυτή η διαφορετική πορεία χρημάτων και ανθρώπινου δυναμικού ξεχωρίζει στα νέα προκαταρκτικά στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, πίσω από τη συνολική άνοδο της χώρας στην Έρευνα και Ανάπτυξη.
Οι συνολικές δαπάνες Ε&Α διαμορφώθηκαν σε 4.063,40 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 442,04 εκατ. ευρώ ή 12,2% σε σχέση με το 2024. Το μερίδιό τους στο ΑΕΠ ανέβηκε στο 1,63%, από 1,52%, σημειώνοντας βελτίωση κατά 0,11 ποσοστιαίες μονάδες.
Η αναλυτική έκδοση του ΕΚΤ αποτυπώνει πού πραγματοποιούνται αυτές οι δαπάνες και πώς μεταβάλλεται η απασχόληση στους τέσσερις τομείς που εξετάζονται: επιχειρήσεις, τριτοβάθμια εκπαίδευση, κρατικούς φορείς και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα.
Οι επιχειρήσεις περνούν τα 2,2 δισ. ευρώ
Οι δαπάνες Ε&Α που πραγματοποιήθηκαν εντός επιχειρήσεων έφθασαν τα 2.205,05 εκατ. ευρώ, έναντι 1.985,65 εκατ. ευρώ το 2024. Η αύξηση διαμορφώθηκε στο 11%, με τον επιχειρηματικό τομέα να αντιπροσωπεύει το 54,3% της συνολικής δαπάνης της χώρας. Η συγκεκριμένη κατανομή αφορά τον φορέα που εκτελεί την έρευνα, ανεξάρτητα από την πηγή χρηματοδότησής της. Η μεταβολή σε βάθος δεκαετίας είναι σημαντική. Το 2015 οι δαπάνες Ε&Α στον επιχειρηματικό τομέα ήταν 561,59 εκατ. ευρώ, ενώ το 2025 έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί. Στο ίδιο διάστημα, οι συνολικές δαπάνες της χώρας αυξήθηκαν από 1.703,82 εκατ. ευρώ σε περισσότερα από 4 δισ. ευρώ.

Περισσότερη δαπάνη, λιγότερη ερευνητική απασχόληση
Η ενίσχυση της επιχειρηματικής δαπάνης συνοδεύεται, ωστόσο, από υποχώρηση της απασχόλησης σε δραστηριότητες Ε&Α. Το συνολικό προσωπικό του επιχειρηματικού τομέα μειώθηκε από 23.012 σε 21.130 Ισοδύναμα Πλήρους Απασχόλησης, καταγράφοντας πτώση 8,2%. Στην κατηγορία των ερευνητών, η μείωση ήταν 5,5%, από 16.632 σε 15.716 ΙΠΑ. Τα Ισοδύναμα Πλήρους Απασχόλησης αποτυπώνουν τον χρόνο εργασίας που αφιερώνεται στην έρευνα. Ένας εργαζόμενος που απασχολείται αποκλειστικά στην Ε&Α για ολόκληρο το έτος αντιστοιχεί σε ένα ΙΠΑ, ενώ η μερική απασχόληση καταγράφεται αναλογικά. Συνεπώς, η μείωση δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε ισάριθμες αποχωρήσεις εργαζομένων. Τα δημοσιευμένα στοιχεία δεν προσδιορίζουν την αιτία της απόκλισης. Οι δαπάνες περιλαμβάνουν κόστος προσωπικού, άλλες λειτουργικές δαπάνες και αγορές εξοπλισμού, γης και κτιρίων, επομένως δεν ακολουθούν υποχρεωτικά την ίδια πορεία με τον όγκο της ερευνητικής απασχόλησης.
Πανεπιστήμια και κρατικοί φορείς στηρίζουν την αύξηση
Στο σύνολο της χώρας, η εικόνα του ανθρώπινου δυναμικού είναι ανοδική. Το συνολικό προσωπικό Ε&Α έφθασε τα 70.287 ΙΠΑ, από 69.124 το 2024, παρουσιάζοντας αύξηση 1,7%. Οι ερευνητές ανήλθαν σε 51.970 ΙΠΑ, αυξημένοι κατά 2,1%. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού: 32.217 ΙΠΑ, που αντιστοιχούν στο 45,8% του συνόλου, με αύξηση 7,9% έναντι του 2024. Οι ερευνητές του τομέα έφθασαν τα 26.094 ΙΠΑ, αυξημένοι κατά 7,1%, αντιπροσωπεύοντας το 50,2% των ερευνητών της χώρας.
Στον κρατικό τομέα, το συνολικό προσωπικό αυξήθηκε κατά 3,9%, στα 16.520 ΙΠΑ, ενώ οι ερευνητές διαμορφώθηκαν σε 9.839 ΙΠΑ, με άνοδο 2%. Στα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα καταγράφηκαν 420 ΙΠΑ συνολικού προσωπικού και 321 ΙΠΑ ερευνητών, αυξημένα κατά 18,6% και 24,2%, αντίστοιχα. Παρά την ανάκαμψη του 2025, το συνολικό προσωπικό και οι ερευνητές παραμένουν κάτω από τα επίπεδα του 2023, όταν είχαν καταγραφεί 73.263 και 54.679 ΙΠΑ, αντίστοιχα.
Πού κατευθύνεται η υπόλοιπη δαπάνη
Μετά τις επιχειρήσεις, η τριτοβάθμια εκπαίδευση καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στις δαπάνες Ε&Α, με 1.033,14 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 13,4%, και μερίδιο 25,4%. Στον κρατικό τομέα, οι δαπάνες ανήλθαν σε 802,76 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 13,6% και αντιπροσωπεύοντας το 19,8% του συνόλου. Στα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα διαμορφώθηκαν σε 22,45 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 23,6%, με περιορισμένο μερίδιο περίπου 0,6%. Η έρευνα καλύπτει τις δαπάνες που πραγματοποιούνται εντός των φορέων για βασική έρευνα, εφαρμοσμένη έρευνα και πειραματική ανάπτυξη, περιλαμβάνοντας τόσο τρέχουσες δαπάνες όσο και δαπάνες κεφαλαίου.
Η απόσταση από την Ευρώπη
Με ένταση Ε&Α 1,63%, η Ελλάδα τοποθετείται στη 13η θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, στη σύγκριση που παρουσιάζει η έκδοση του ΕΚΤ. Η σύγκριση αντιπαραβάλλει τα προκαταρκτικά ελληνικά στοιχεία του 2025 με τα οριστικά στοιχεία του 2024 για τις υπόλοιπες χώρες. Στην ίδια αποτύπωση, ο μέσος όρος της ΕΕ βρίσκεται στο 2,26%, καταδεικνύοντας την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τη χώρα από το ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα στοιχεία παρήχθησαν από το ΕΚΤ, ως αρμόδια εθνική αρχή του Ελληνικού Στατιστικού Συστήματος, με τη συνεργασία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, και έχουν αποσταλεί στη Eurostat. Η έρευνα διεξήχθη το 2026 και αφορά τις δραστηριότητες του 2025.





















