Ούτε να πεθάνεις δεν μπορείς – Τεράστιος ο χρόνος αναμονής για έναν τάφο

Θα μπορούσε να είναι ένα μακάβριο αστείο. Και όμως, στην Ελλάδα του 2017 υπάρχουν (ακόμη) λίστες αναμονής στα κοιμητήρια! Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζονται σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, όπως είναι η έλλειψη χώρου, με θύματα τους συγγενείς των θανόντων που, μη έχοντας άλλη λύση, αναγκάζονται και περιμένουν μαρτυρικά το πότε θα αδειάσει μια θέση για να ενταφιαστεί το αγαπημένο τους πρόσωπο. Το τραγικό της υπόθεσης είναι ότι ο χρόνος αναμονής ξεπερνά τις δυο εβδομάδες…

Μέσα σε όλα αυτά έρχονται να προστεθούν και τα χρέη που συσσωρεύονται διαρκώς (σ.σ.: μόνο στο Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης έχουν αγγίξει το 1.000.000 ευρώ!), με τους δήμους να κινδυνεύουν να χάσουν σημαντικά έσοδα, καθώς όλο και περισσότερες οικογένειες αδυνατούν να πληρώσουν τα τέλη της τελευταίας κατοικίας.

Στην Αττική, σύμφωνα με εργαζομένους σε γραφεία τελετών, πολλά νεκροταφεία «ασφυκτιούν» μια και δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές αυξημένες πληθυσμιακές ανάγκες και έχουν μετατραπεί σε «χωματερές μαρμάρων». Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζονται (κυρίως) από τον κορεσμό, οι δήμοι, τα τελευταία χρόνια, προχωρούν σε εκταφές, με αποτέλεσμα να εκδηλώνονται κατά καιρούς έντονες αντιδράσεις ενώ πολλοί φτάνουν στο σημείο να χτίζουν μνήματα ακόμη και στους διαδρόμους.

Στους τόπους αιωνίας ανάπαυσης των Δήμων Γλυφάδας και Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης οι πιθανότητες να βρεθεί ελεύθερος τάφος είναι σχεδόν μηδαμινές. Μάλιστα, σήμερα στη Γλυφάδα επτά οικογένειες ζουν το δικό τους δράμα, αφού περιμένουν στη σειρά για να κηδέψουν τον άνθρωπό τους.

«Η κατάσταση είναι δραματική έως και ντροπιαστική για μια σύγχρονη πόλη» σχολιάζει στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου, τονίζοντας ωστόσο πως μέσα στους επόμενους μήνες, θα ξεκινήσει τη λειτουργία του το νέο νεκροταφείο στον Υμηττό.

Εξηγεί ότι το νεκροταφείο φτιάχτηκε όταν η Γλυφάδα είχε πολύ λιγότερο πληθυσμό. «Πλέον έχει γεμίσει ασφυκτικά για αυτό και δεν γίνονται δεκτές αιτήσεις για ταφές από πολίτες που δεν είναι δημότες, ενώ δεν δίνονται παρατάσεις στις εκταφές. Οσον αφορά στις αναμονές για τις ταφές, υπάρχει μεγάλη πίεση καθημερινά. Είναι ιδιαίτερα ψυχοφθόρο για τις οικογένειες που έχουν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα. Το ίδιο ψυχοφθόρο και δραματικό είναι αυτό που βιώνουν οι συγγενείς με τις εκταφές».

Ο κ. Παπανικολάου αναφέρεται στις ενέργειες που έχουν γίνει στο παρελθόν για να επιλυθεί το θέμα και που «για διάφορους λόγους έπεφταν στο κενό». Και αυτό διότι η δημιουργία ενός νέου χώρου αναπαύσεως των νεκρών δεν ήταν και ούτε είναι σήμερα μια εύκολη υπόθεση αφού οι όποιες προσπάθειες «σκοντάφτουν» πάνω σε αυστηρούς νόμους και απαγορεύσεις. Υπενθυμίζεται ότι το 2011 η τότε δημοτική αρχή της Γλυφάδας «έστησε» αυθαίρετο κοιμητήριο σε αναδασωτέα δασική έκταση που υπάγεται στην Α’ ζώνη προστασίας του Υμηττού.

Σήμερα, ο κ. Παπανικολάου δηλώνει αισιόδοξος ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί με την έναρξη λειτουργίας του νέου κοιμητηρίου, το οποίο «κινείται απολύτως συντεταγμένα με τις σχετικές διατάξεις». Το έργο έχει χαρακτηριστεί «στρατιωτικό» και κατασκευάζεται σε μια έκταση 49,2 στρεμμάτων που παραχώρησε στο Δήμο Γλυφάδας η Πολεμική Αεροπορία. Ως αντάλλαγμα, δημιουργείται ξεχωριστό τμήμα στο υπό ίδρυση κοιμητήριο για τον ενταφιασμό στελεχών και αποστράτων των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και μελών των οικογενειών τους.

Ηταν 2015 όταν ο δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης χαρακτήριζε ένα από τα τρία νεκροταφεία που λειτουργούν στις παραπάνω περιοχές ως «ωρολογιακή βόμβα». Πρόκειται για το κοιμητήριο Βάρης το οποίο, όπως αναφέρει ο δήμαρχος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, «δεν είναι πλέον λειτουργικό και δεν πληροί τις προδιαγραφές».

Μάλιστα, στη συγκεκριμένη τελευταία κατοικία έχουν ξεκινήσει έργα ανακατασκευής και εκτιμάται πως θα ολοκληρωθούν σε ένα χρόνο, ενώ, την ίδια στιγμή, τα χρέη από τα τέλη (ταφή, εκταφή, παράταση εκταφής, οστεοφυλάκια κ.λπ.) έχουν αγγίξει το ένα εκατομμύριο ευρώ.

«Για εμάς το οικονομικό πρόβλημα που δημιουργείται από τα χρέη δεν είναι το κύριο μέλημά μας. Αυτό που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι, δυστυχώς, ο κορεσμός που παρατηρείται στο κοιμητήριο της Βάρης. Ο χώρος πρέπει να δημιουργεί αίσθηση πολιτισμού και σεβασμού προς τους ανθρώπους που αναπαύονται σε αυτό. Ετσι, οδηγηθήκαμε με μαθηματική ακρίβεια στο να κάνουμε μια διαχείριση πιο σωστή. Στο πλαίσιο αυτό έχουμε μπει σε μια διαδικασία εκταφών για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε νέες θέσεις διότι φτάσαμε στο σημείο να μην έχουμε χώρους ώστε να ενταφιαστούν οι θανόντες».

Μέχρι στιγμής έχουν γίνει πάνω από 150 εκταφές. Προτεραιότητα δόθηκε στους τάφους που βρίσκονταν επί πολλά χρόνια μετά τη λήξη της τριετίας και σε όσους δεν ανταποκρίθηκαν στα καλέσματα διά του Τύπου που έκανε η δημοτική αρχή για συνεννόηση. Το σχέδιο αναδιάταξης τακτοποιεί τη χωροταξία του κοιμητηρίου, ενώ ταυτόχρονα προβλέπει τη λειτουργία όλων των βοηθητικών χρήσεων που απαιτεί ένα σύγχρονο νεκροταφείο. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η δημιουργία συνολικά 458 απλών και 28 διπλών τάφων. Στα 4.180 τ.μ. που εκτείνεται το κοιμητήριο Βάρης σχεδιάζονται αναλυτικά:

20 απλοί τάφοι στη ζώνη Δ, οι οποίοι θα παραχωρούνται «τιμής ένεκεν» σε όσους με το έργο τους συνεισέφεραν στην πρόοδο του έθνους και του τόπου καθώς και σε διατελέσαντες δημάρχους ή προέδρους κοινότητας.

160 οικογενειακοί απλοί τάφοι, στις ζώνες Σ1, Σ2 και Σ3, των οποίων η χρήση θα διατεθεί στις οικογένειες των αρχικών κληρούχων (γηγενών, κτηνοτρόφων και Συνοικισμού Βάρκιζας) έναντι τιμήματος που θα αποφασίσει αρμοδίως η Οικονομική Επιτροπή. Η διάθεση της χρήσης των ανωτέρω τάφων θα γίνει με δημόσια κλήρωση.

124 οικογενειακοί τάφοι από τους οποίους 96 απλοί οικογενειακοί τάφοι και 28 διπλοί τάφοι, στις ζώνες ΟΑ και ΟΔ.

182 απλοί τάφοι τριετούς χρήσης.

ΒΑΛΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

vnikolaou@etypos.com

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής